powered by CADENAS

Social Share

Metan (6814 views - Material Database)

Metan, CH4 – organiczny związek chemiczny, najprostszy węglowodór nasycony (alkan). W temperaturze pokojowej jest bezwonnym i bezbarwnym gazem. Jest stosowany jako gaz opałowy i surowiec do syntezy wielu innych związków organicznych.
Go to Article

Explanation by Hotspot Model

Metan

Metan

Metan
Ten artykuł dotyczy związku organicznego. Zobacz też: Metan (przystanek kolejowy).
Metan
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CH4
Masa molowa 16,04 g/mol
Wygląd bezbarwny i bezwonny gaz[1]
Identyfikacja
Numer CAS 74-82-8
PubChem 297[2]
Podobne związki
Podobne związki etan, propan, silan
Pochodne alkanowe tetrachlorometan, trifluorometan, chloroform, jodoform, tetrafluorometan
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Metan, CH4organiczny związek chemiczny, najprostszy węglowodór nasycony (alkan). W temperaturze pokojowej jest bezwonnym i bezbarwnym gazem. Jest stosowany jako gaz opałowy i surowiec do syntezy wielu innych związków organicznych.

Występowanie

Metan został odkryty i wyizolowany przez Alessandro Voltę w latach 1776–1778, gdy badał gaz z mokradeł nad jeziorem Maggiore. Powstaje on w przyrodzie w wyniku beztlenowego rozkładu szczątków roślinnych (np. na bagnach), tworząc tzw. gaz błotny[9]. Stanowi też główny składnik gazu kopalnianego i gazu ziemnego[9] (zwykle ≥90%). Głównym źródłem metanu jest gaz ziemny i pokłady węgla (Główny Instytut Górnictwa wskazuje na możliwe zasoby geologiczne metanu w pokładach węgla w Polsce na poziomie 250 mld m3[10]).

Budowa cząsteczki

Cząsteczka metanu ma kształt tetraedru (czworościanu foremnego). Atom węgla wykazuje hybrydyzację sp3. Powstałe orbitale tworzą wiązania z czterema atomami wodoru. Wszystkie te wiązania są równocenne (kąty pomiędzy wiązaniami wynoszą 109°28') i bardzo słabo spolaryzowane, co w połączeniu z brakiem wolnych par elektronowych jest powodem względnej trwałości chemicznej tego związku. Może on uczestniczyć tylko w typowych dla alkanów reakcjach (np: spalanie).

Otrzymywanie

Do celów laboratoryjnych metan można otrzymać w wyniku prażenia octanu sodu z wodorotlenkiem sodu:

CH3COONa + NaOH → CH4 + Na2CO3

Inną metodą jest hydroliza węgliku glinu:

Al4C3 +12H2O → 3CH4 + 4Al(OH)3

Właściwości

Stosowany w górnictwie metanomierz

Mieszanina metanu z powietrzem w stężeniu objętościowym 4,5–15% ma właściwości wybuchowe. Tworzenie się tej mieszaniny wskutek przedostania się metanu do zamkniętych pomieszczeń (np. w kopalniach węgla kamiennego) bywa przyczyną groźnych w skutkach eksplozji. W mieszaninie o proporcji powyżej 15% pali się płomieniowo.

Reakcje charakterystyczne dla metanu (z reguły takie same, jak dla alkanów):

Wpływ na atmosferę

Metan jest gazem cieplarnianym, którego potencjał cieplarniany jest 72-krotnie większy niż dwutlenku węgla (w skali 20 lat) lub 25 (w skali 100 lat)[15], a średnia zawartość w atmosferze wynosi 1,7 ppm (w ciągu minionych dwustu lat wzrosła ponad dwukrotnie)[16].

Metan wpływa także w niewielkim stopniu na degradację ozonosfery[17].

Zastosowanie

  • jako paliwo do silników
  • jako surowiec do otrzymywania tworzyw sztucznych
  • w przemyśle energetycznym

Zobacz też


1,2,3-Trichloropropane2-Ethoxyethanol2-Methoxyethanol2,4-Dinitrotoluene4,4′-Diaminodifenylometan41xx steelAkrylamidAL-6XNAlGaAlloy 20AlnicoAlumelGlinStopy aluminiumBrązalAluminium-lithium alloyGlinokrzemianyAmalgamatDichromian amonuAnhydrousAntracenArgentium sterling silverPentatlenek diarsenuTritlenek diarsenuArsenical bronzeArsenical copperBabbit (stop)Bell metalBenzyl butyl phthalateBrązy#Brąz berylowyBilon (stop)BirmabrightBis(2-ethylhexyl) phthalateBismanolBizmutTetraboran soduKwas borowyMosiądzBrightrayBritannia (stop)Britannia silverBrązyBułat (stal)Calamine brassCalifornia Electronic Waste Recycling ActŻeliwoCelestriumChina RoHSChinese silverChromelKwas chromowyChromium hydrideTlenek chromu(VI)Węgle kopalneSmoła pogazowaKobaltCobalt(II) acetateCobalt(II) carbonateChlorek kobaltu(II)Cobalt(II) nitrateCobalt(II) sulfateNiebieskie złotoKonstantanMiedźCopper hydrideCopper–tungstenBrąz korynckiCrown goldCrucible steelCuniferMiedzionikielCymbal alloysStal damasceńskaStop DevardyFtalan dibutyluDiisobutyl phthalateDoré bullionDuraluminiumDutch metalBlacha elektrotechnicznaElektrumElektron (stop magnezu)ElinwarFernicoŻelazostopyKamień do zapalniczkiFerrochromeFerromanganeseFerromolybdenumŻelazokrzemFerrotitaniumFerrouraniumField's metalFlorentine bronzeGalfenolGalinstanGalGilding metalSzkłoGlucydurZłotoGoloidGuanín (bronze)Gum metalSpiżHaynes InternationalHepatizonHexabromocyclododecaneHexavalent chromiumHiduminiumStal szybkotnącaStal konstrukcyjna niskostopowaHigh-temperature insulation woolHydratyHydrazynaHydronaliumInconelIndInternational Material Data SystemInwarŻelazoIron–hydrogen alloyItalmaKantalKovarOłówLead hydrogen arsenateChromian ołowiu(II)MagnalMagnoxStal HadfieldaManganinStal maragingMarine grade stainlessMartensitic stainless steelMegalliumMelchior (stop metali)MercuryMiszmetalMolybdochalkosMonelMumetalMuntz metalMushet steelMusk xyleneN-MetylopirolidonChromonikielinaNikielNickel hydrideNowe srebroNitinolNicrosilNisilNordic goldOligomeryOrmoluPermalojPewterFosfobrązKwas ftalowySurówka hutniczaPinchbeck (alloy)Pak węglowyTworzywa sztucznePlatinum sterlingPlexiglasPluton (pierwiastek)Plutonium–gallium alloyPolybrominated biphenylPolybrominated diphenyl ethersChromian potasuDichromian potasuPseudo palladiumQueen's metalREACHRoHSReynolds 531RhoditeRod (pierwiastek)Stop RosegoSamarSamarium–cobalt magnetSanicro 28Scandium hydrideShakudōShibuichiSrebroSilver steelChromian soduDichromian soduSodium-potassium alloyLut (technologia)Speculum metalSpiegeleisenStal sprężynowaStaballoyStal nierdzewnaStalStellitSterling silverStrontium chromateStal konstrukcyjnaSubstance of very high concernSupermalojStal chirurgicznaTerfenol-DTerneTibetan silverCynaTitanium alloyTitanium Beta CTitanium goldTitanium hydrideTitanium nitrideTombakStal narzędziowaTributyltin oxideTrichloroetenTris(2-chloroethyl) phosphateTumbagaStop drukarskiUran (pierwiastek)Wodorek uranuVitalliumWEEEStal o podwyższonej odporności na warunki atmosferyczneWhite metalStop WoodaWootz steelY alloyZnalZeron 100CynkCyrkon (pierwiastek)Tlenek cyrkonu(IV)Zirconium hydrideMezzanino (architektura)Atom

This article uses material from the Wikipedia article "Metan", which is released under the Creative Commons Attribution-Share-Alike License 3.0. There is a list of all authors in Wikipedia

Material Database

database,rohs,reach,compliancy,directory,listing,information,substance,material,restrictions,data sheet,specification