powered by CADENAS

Social Share

Stal szybkotnąca (11040 views - Material Database)

Stal szybkotnąca HSS (ang. high speed steel) – stal stopowa narzędziowa używana do wytwarzania narzędzi do wysokowydajnej obróbki skrawaniem (prędkości skrawania dochodzą do 50 m/min) takich jak: noże tokarskie, frezy, wiertła. Wymaga się od nich wysokiej twardości, odporności na ścieranie oraz stałości kształtu, aż do temperatury 600 °C. Własności te uzyskuje się dzięki efektowi twardości wtórnej, który wynika z wydzielania węglików wtórnych. Skład chemiczny stali szybkotnących: węgiel 0,75–1,4%, wolfram do 18% molibden do 10% wanad do 4% chrom do 4% (odpowiada za własności antykorozyjne stali) kobalt do 10% Powyższe pierwiastki stopowe dodaje się przede wszystkim w celu wytworzenia odpowiedniej ilości stabilnych węglików. Polska Norma PN-EN ISO 4957:2002 stale szybkotnące oznacza się w sposób następujący: HS[%W]-[%Mo]-[%V]-[%Co] np HS6-5-2-5 - Stal szybkotnąca o zawierająca 6% wolframu, 5% molibdenu, 2% wanadu oraz 5% kobaltu. Obróbka cieplna stali szybkotnących: Wyżarzanie. Wyżarzanie odprężające w temperaturze 600–650 °C w celu usunięcia potencjalnych naprężeń wewnętrznych w stali. Końcowa obróbka skrawaniem w celu nadania kształtu. Hartowanie. Nagrzewanie z dwoma (opcjonalnie z trzema, dla elementów o dużych gabarytach) przystankami temperaturowymi 550 °C, 950 °C (1050 °C) po 15 minut na każdym przystanku. Wygrzewanie w temperaturze o 50-70 °C niższej od temperatury solidus (zwykle nie więcej niż 1250 °C) przez 80-150 sekund. Tak wysoka temperatura jest wymagana w celu rozpuszczenia jak największej ilości węglików w austenicie, aby został on nasycony pierwiastkami stopowymi i węglem dla zwiększenia hartowności, a jednocześnie pozostawienie pewnej ilości węglików nie rozpuszczonych, które zahamują rozrost ziarn austenitu. Studzenie do temperatury 80 °C. Po hartowaniu stop składa się z: martenzytu nieodpuszczonego nierozpuszczonych węglików pierwotnych austenitu szczątkowego (około 25%). I odpuszczanie. Nagrzewanie z temperatury 80 °C do 550–600 °C. Wygrzewanie w temperaturze 550–600 °C przez 2 h. Studzenie na powietrzu do temperatury pokojowej. W czasie odpuszczania dochodzi do: wydzielenia drobnodyspersyjnych węglików wtórnych z martenzytu nieodpuszczonego, proces ten zaczyna się w temperaturze około 200 °C odpuszczenia martenzytu zahartowania części austenitu szczątkowego. Po I odpuszczaniu stop składa się z: martenzytu odpuszczonego martenzytu nieodpuszczonego (25%) (jest to austenit szczątkowy który zahartował się podczas odpuszczania) węglików pierwotnych węglików wtórnych austenitu szczątkowego (około 3%). II Odpuszczanie. Nagrzewanie z temperatury pokojowej do 520–570 °C (stal przegrzewana jest o około 20-30 °C poza maksymalne umocnienie wynikające z efektu twardości wtórnej, aby uzyskać nieco większą maksymalną temperaturę pracy narzędzia kosztem minimalnej utraty twardości). Wygrzewanie w temperaturze 520–570 °C przez 2 h (temperatura ostatniego odpuszczania jest maksymalną temperaturą pracy narzędzia). Studzenie na powietrzu do temperatury pokojowej. Po II odpuszczaniu stop składa się z: martenzytu odpuszczonego węglików pierwotnych węglików wtórnych minimalnej ilości austenitu szczątkowego oraz martenzytu nieodpuszczonego.
Go to Article

Stal szybkotnąca

Stal szybkotnąca

Stal szybkotnąca HSS (ang. high speed steel) – stal stopowa narzędziowa używana do wytwarzania narzędzi do wysokowydajnej obróbki skrawaniem (prędkości skrawania dochodzą do 50 m/min) takich jak: noże tokarskie, frezy, wiertła. Wymaga się od nich wysokiej twardości, odporności na ścieranie oraz stałości kształtu, aż do temperatury 600 °C. Własności te uzyskuje się dzięki efektowi twardości wtórnej, który wynika z wydzielania węglików wtórnych.

Skład chemiczny stali szybkotnących:

Powyższe pierwiastki stopowe dodaje się przede wszystkim w celu wytworzenia odpowiedniej ilości stabilnych węglików.

Polska Norma PN-EN ISO 4957:2002 stale szybkotnące oznacza się w sposób następujący:

HS[%W]-[%Mo]-[%V]-[%Co] np HS6-5-2-5 - Stal szybkotnąca o zawierająca 6% wolframu, 5% molibdenu, 2% wanadu oraz 5% kobaltu.

Obróbka cieplna stali szybkotnących[1][2]:

  1. Wyżarzanie.
    1. Wyżarzanie odprężające w temperaturze 600–650 °C w celu usunięcia potencjalnych naprężeń wewnętrznych w stali.
    2. Końcowa obróbka skrawaniem w celu nadania kształtu.
  2. Hartowanie.
    1. Nagrzewanie z dwoma (opcjonalnie z trzema, dla elementów o dużych gabarytach) przystankami temperaturowymi 550 °C, 950 °C (1050 °C) po 15 minut na każdym przystanku.
    2. Wygrzewanie w temperaturze o 50-70 °C niższej od temperatury solidus (zwykle nie więcej niż 1250 °C) przez 80-150 sekund. Tak wysoka temperatura jest wymagana w celu rozpuszczenia jak największej ilości węglików w austenicie, aby został on nasycony pierwiastkami stopowymi i węglem dla zwiększenia hartowności, a jednocześnie pozostawienie pewnej ilości węglików nie rozpuszczonych, które zahamują rozrost ziarn austenitu.
    3. Studzenie do temperatury 80 °C.
    Po hartowaniu stop składa się z:
    • martenzytu nieodpuszczonego
    • nierozpuszczonych węglików pierwotnych
    • austenitu szczątkowego (około 25%).
  3. I odpuszczanie.
    1. Nagrzewanie z temperatury 80 °C do 550–600 °C.
    2. Wygrzewanie w temperaturze 550–600 °C przez 2 h.
    3. Studzenie na powietrzu do temperatury pokojowej.
    W czasie odpuszczania dochodzi do:
    • wydzielenia drobnodyspersyjnych węglików wtórnych z martenzytu nieodpuszczonego, proces ten zaczyna się w temperaturze około 200 °C
    • odpuszczenia martenzytu
    • zahartowania części austenitu szczątkowego.
    Po I odpuszczaniu stop składa się z:
    • martenzytu odpuszczonego
    • martenzytu nieodpuszczonego (25%) (jest to austenit szczątkowy który zahartował się podczas odpuszczania)
    • węglików pierwotnych
    • węglików wtórnych
    • austenitu szczątkowego (około 3%).
  4. II Odpuszczanie.
    1. Nagrzewanie z temperatury pokojowej do 520–570 °C (stal przegrzewana jest o około 20-30 °C poza maksymalne umocnienie wynikające z efektu twardości wtórnej, aby uzyskać nieco większą maksymalną temperaturę pracy narzędzia kosztem minimalnej utraty twardości).
    2. Wygrzewanie w temperaturze 520–570 °C przez 2 h (temperatura ostatniego odpuszczania jest maksymalną temperaturą pracy narzędzia).
    3. Studzenie na powietrzu do temperatury pokojowej.
    Po II odpuszczaniu stop składa się z:
    • martenzytu odpuszczonego
    • węglików pierwotnych
    • węglików wtórnych
    • minimalnej ilości austenitu szczątkowego oraz martenzytu nieodpuszczonego.
  1. Leszek Adam Dobrzański - Podstawy nauki o materiałach i metaloznawstwo
  2. Kornel Wesołowski - Metaloznawstwo i obróbka cieplna

41xx steelAlGaAlnicoGlinStopy aluminiumBrązalAluminium-lithium alloyArsenical bronzeArsenical copperBell metalBeryl (pierwiastek)Brązy#Brąz berylowyBilon (stop)BirmabrightBismanolBizmutMosiądzBrązyBułat (stal)Calamine brassŻeliwoChinese silverChromChromium hydrideKobaltNiebieskie złotoKonstantanMiedźCopper hydrideCopper–tungstenBrąz korynckiCrown goldCrucible steelCuniferMiedzionikielCymbal alloysStal damasceńskaStop DevardyDuraluminiumDutch metalElektrumElinwarFernicoŻelazostopyKamień do zapalniczkiFerrochromeFerromanganeseFerromolybdenumŻelazokrzemFerrotitaniumFerrouraniumField's metalFlorentine bronzeGalfenolGalinstanGalGilding metalSzkłoGlucydurZłotoGuanín (bronze)SpiżHepatizonHiduminiumHydronaliumIndInwarŻelazoIron–hydrogen alloyItalmaKantalKovarOłówMagnalMagnezStal HadfieldaManganinMegalliumMelchior (stop metali)MercuryMolybdochalkosMuntz metalChromonikielinaNikielNowe srebroNordic goldOrmoluFosfobrązSurówka hutniczaPinchbeck (alloy)Tworzywa sztucznePlexiglasPluton (pierwiastek)PotasRhoditeRod (pierwiastek)Stop RosegoSamarSkandShakudōSrebroSódSpeculum metalSpiegeleisenStaballoyStal nierdzewnaStalStellitStal konstrukcyjnaCynaTytan (pierwiastek)TombakTumbagaUran (pierwiastek)VitalliumStop WoodaY alloyCynkCyrkon (pierwiastek)Mushet steelStal maragingStal konstrukcyjna niskostopowaReynolds 531Blacha elektrotechnicznaStal sprężynowaAL-6XNCelestriumAlloy 20Marine grade stainlessMartensitic stainless steelSanicro 28Stal chirurgicznaZeron 100Silver steelStal narzędziowaStal o podwyższonej odporności na warunki atmosferyczneWootz steelLut (technologia)TerneStop drukarskiElektron (stop magnezu)AmalgamatMagnoxAlumelBrightrayChromelHaynes InternationalInconelMonelNicrosilNisilNitinolMumetalPermalojSupermalojNickel hydridePlutonium–gallium alloySodium-potassium alloyMiszmetalLitTerfenol-DPseudo palladiumScandium hydrideSamarium–cobalt magnetArgentium sterling silverBritannia silverDoré bullionGoloidPlatinum sterlingShibuichiSterling silverTibetan silverTitanium Beta CTitanium alloyTitanium hydrideGum metalTitanium goldTitanium nitrideBabbit (stop)Britannia (stop)PewterQueen's metalWhite metalWodorek uranuZnalZirconium hydrideWodórHel (pierwiastek)BorAzotTlenFluorMetanMezzanino (architektura)AtomHutnictwoSteelmaking

This article uses material from the Wikipedia article "Stal szybkotnąca", which is released under the Creative Commons Attribution-Share-Alike License 3.0. There is a list of all authors in Wikipedia

Material Database

database,rohs,reach,compliancy,directory,listing,information,substance,material,restrictions,data sheet,specification