powered by CADENAS

Social Share

Potas (16091 views - Periodic Table Of Elements)

Potas (K, łac. kalium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych w układzie okresowym i liczbie atomowej 19.
Go to Article

Potas

Potas

Potas
← potas → wapń
Wygląd
srebrzystobiały

Widmo emisyjne potasu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a. potas, K, 19
(łac. kalium)
Grupa, okres, blok 1, 4, s
Stopień utlenienia I
Właściwości metaliczne metal alkaliczny
Właściwości tlenków silnie zasadowe
Masa atomowa 39,0983(1) u[3][a]
Stan skupienia stały
Gęstość 856 kg/m³
Temperatura topnienia 63,38 °C
Temperatura wrzenia 759 °C
Numer CAS 7440-09-7
PubChem 5462222[4]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Potas (K, łac. kalium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych w układzie okresowym i liczbie atomowej 19.

Odkrycie

Został odkryty i wyodrębniony w 1807 roku przez sir H. Davy’ego. Jako pierwszy polską nazwę „potas” zaproponował Filip Walter.

Występowanie, izotopy

Główne minerały to sylwin, sylwinit, karnalit, kainit, langbeinit i różne glinokrzemiany.

Trwałe izotopy to 39K oraz 41K. Ważnym nietrwałym izotopem jest słabo promieniotwórczy 40K, z którego, zależnie od sposobu przemiany, powstaje 40Ar lub 40Ca. Pierwsza z tych przemian wykorzystywana jest do datowania skał i minerałów metodą potasowo-argonową.

Charakterystyka

Reakcja potasu z wodą przebiega w gwałtowny sposób

Potas jest bardzo miękkim metalem. Można go kroić nożem, niczym ser. Jest bardzo aktywnym pierwiastkiem, potencjał standardowy układu K+/K wynosi −2,93 V. W kontakcie z wodą i kwasami zapala się i często wybucha. Reaguje z alkoholami, wypierając z nich wodór, przy czym tworzą się alkoholany. O ile jego powierzchnia nie jest spasywowana (na powietrzu pokrywa się warstwą nadtlenku K2O2), w kontakcie z powietrzem może się zapalić. Przechowuje się go w nafcie lub oleju parafinowym (najlepiej pod warstwą argonu).

Ważne związki potasu to tlenek potasu, nadtlenek potasu, wodorotlenek potasu, będący bardzo silną zasadą oraz wiele soli. Prawie wszystkie sole potasu są dobrze rozpuszczalne w wodzie. Do trudno rozpuszczalnych soli potasu należą: nadchloran (KClO4), heksachloroplatynian(IV) (K2[PtCl6]) oraz wodorowinian (KHC4H4O6).

Potas tworzy także wodorek. Pierwiastek spalany w nadmiarze tlenu tworzy żółty ponadtlenek KO2, a w ozonie pomarańczowy ozonek KO3. Ważnym odczynnikiem chemicznym jest nadmanganian potasu.

Potas, podobnie jak sód, wykazuje chemiluminescencję – podczas powolnego utleniania tlenem atmosferycznym jest widoczne delikatne świecenie[6].

Kationy K+ należą do V grupy kationów i barwią płomień na kolor różowo-fioletowy.

Znaczenie biologiczne

  • bierze udział w przewodzeniu impulsów przez neuron
  • podwyższa stopień uwodnienia koloidów komórkowych
  • aktywator wielu enzymów

Niedobór u człowieka powoduje:

Niedobór u roślin powoduje:

Kationy potasu są głównymi jonami wewnątrzkomórkowymi, koniecznymi do utrzymania potencjału czynnościowego błon komórkowych (patrz: znaczenie biologiczne pierwiastków).

Uwagi

  1. Wartość w nawiasie oznacza niepewność związaną z ostatnią cyfrą znaczącą.
  1. a b Potas (ang.) w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-10].
  2. Potas (nr 244856) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-09-30].
  3. Juris Meija i inni, Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report), „Pure and Applied Chemistry”, 88 (3), 2016, s. 265–291, DOI10.1515/pac-2015-0305.
  4. Potas (CID: 5462222) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  5. Potas (nr 244856) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2011-09-30].
  6. Marek Ples: Chemiluminescencja metalicznego sodu (pol.). Weird science. [dostęp 2014-10-20].
  • Jerzy Minczewski, Zygmunt Marczenko Chemia analityczna – 1 podstawy teoretyczne i analiza jakościowa (Wydawnictwo Naukowe PWN) Warszawa 2001 ​ISBN 83-01-13499-2​.

Beryl (pierwiastek)MagnezArgonBorWęgiel (pierwiastek)ChlorFluorHel (pierwiastek)WodórLitNeon (pierwiastek)AzotTlenFosforKrzemSódSulfurRod (pierwiastek)SkandSrebroSamarTytan (pierwiastek)CynaUran (pierwiastek)CynkCyrkon (pierwiastek)Aluminium-lithium alloyAlnicoBirmabrightDuraluminiumHiduminiumHydronaliumItalmaMagnalStopy aluminiumY alloyStop WoodaStop RosegoChromium hydrideChromonikielinaMegalliumStellitVitalliumBrązy#Brąz berylowyBilon (stop)MosiądzCalamine brassChinese silverDutch metalGilding metalMuntz metalPinchbeck (alloy)TombakBrązyBrązalArsenical bronzeBell metalFlorentine bronzeGlucydurGuanín (bronze)SpiżFosfobrązOrmoluSpeculum metalKonstantanCopper hydrideCopper–tungstenBrąz korynckiCuniferMiedzionikielCymbal alloysStop DevardyElektrumHepatizonManganinMelchior (stop metali)Nowe srebroMolybdochalkosNordic goldShakudōTumbagaAlGaGalfenolGalinstanNiebieskie złotoRhoditeCrown goldElinwarField's metalFernicoŻelazostopyKamień do zapalniczkiFerrochromeFerromanganeseFerromolybdenumŻelazokrzemFerrotitaniumFerrouraniumInwarŻeliwoIron–hydrogen alloySurówka hutniczaKantalKovarStaballoyBułat (stal)Crucible steel41xx steelStal damasceńskaStal HadfieldaStal szybkotnącaMushet steelStal maragingStal konstrukcyjna niskostopowaReynolds 531Blacha elektrotechnicznaStal sprężynowaAL-6XNCelestriumAlloy 20Marine grade stainlessMartensitic stainless steelSanicro 28Stal chirurgicznaZeron 100Silver steelStal narzędziowaStal o podwyższonej odporności na warunki atmosferyczneWootz steelLut (technologia)TerneStop drukarskiElektron (stop magnezu)AmalgamatMagnoxAlumelBrightrayChromelHaynes InternationalInconelMonelNicrosilNisilNitinolMumetalPermalojSupermalojNickel hydridePlutonium–gallium alloySodium-potassium alloyMiszmetalTerfenol-DPseudo palladiumScandium hydrideSamarium–cobalt magnetArgentium sterling silverBritannia silverDoré bullionGoloidPlatinum sterlingShibuichiSterling silverTibetan silverTitanium Beta CTitanium alloyTitanium hydrideGum metalTitanium goldTitanium nitrideBabbit (stop)Britannia (stop)PewterQueen's metalWhite metalWodorek uranuZnalZirconium hydrideWapńWanadChromGermanArsenicSelenBromKryptonKsenonJodTellurTechnetiumItrMolibdenNiobStrontRubidCezBar (pierwiastek)LantanHafnTantal (pierwiastek)Ren (pierwiastek)WolframOsmIrydPlatynaRtęćTalPolonAstatRadonFransRad (pierwiastek)AktynRutherford (pierwiastek)SeaborgBohr (pierwiastek)HasMeitnerDarmsztadtRoentgen (pierwiastek)Kopernik (pierwiastek)NihoniumFlerowMoscoviumLiwermorTennessineOganessonCerPrazeodymNeodymPrometEuropGadolinTerbDysprozHolm (pierwiastek)ErbIterbTulLutetTor (pierwiastek)ProtaktynNeptun (pierwiastek)AmerykKiur (pierwiastek)BerkelKalifornEinstein (pierwiastek)Ferm (pierwiastek)MendelewNobel (pierwiastek)LorensGrafenPierwiastek chemiczny

This article uses material from the Wikipedia article "Potas", which is released under the Creative Commons Attribution-Share-Alike License 3.0. There is a list of all authors in Wikipedia

Periodic Table Of Elements

element,system,atom,molecule,metal,halogen,noble gas,chemical,chemistry